In onze collectieve verbeelding lijkt Sint-Hélèniet op à een door de wind geslagen land, een plaats van’ballingschap, dor, verloren in het midden van nergens. Het’is helemaal niet zo. Zeker, het kleine îvulkanische eiland is behoorlijk geïsoleerdéin de’Zuid-Atlantische Oceaan, à prèmeer dan 2000 kilometerèvan het dichtstbijzijnde land, maar het bruist van leven! Wanneer Alexandra Childs en Rémi Demarthon, enkele weken na hun opnames, onze vragen beantwoorden, blijft hun verwondering onverminderd. Zij is biologe, hij is documentairemaker van natuurfilms en natuurbeschermer, en beiden zijn vrijduikers en duikers. Toen het idee van een film over het basaltische eiland vorm kreeg, dachten ze er eerst aan om zich te richten op de walvishaaien. Alexandra heeft tijdens een lang verblijf in de Malediven gewerkt voor het Maldives Whale Shark Research Programme en ze hoorde over dit verloren eiland met een significante populatie. Maar al snel, tijdens een eerste verkenning, realiseren ze zich hoe beperkend het zou zijn om Sint-Helena alleen tot de reuzen te beperken: de rijkdom is niet alleen onder water maar ook op het vasteland, en in de strijd van al zijn inwoners om het te behouden. Na maanden van onderzoek en schrijven, beginnen ze aan het avontuur en landen ze op het eiland om te maken Sint-Helena, bolwerk van biodiversiteit, een natuurdocumentaire van 52 minuten. Het eiland, hoewel het nog niet al zijn geheimen heeft prijsgegeven, heeft ongeveer 500 endemische soorten en zou de Galápagoseilanden overtreffen in termen van biodiversiteit per hectare.
>>> ontdek de teaser van de film <<<
Tot 2017 was de enige manier om het kleine land te bereiken het inschepen op de boot die elke zes weken Zuid-Afrika verliet om het te bevoorraden. Het kostte zes dagen op zee! Maar sindsdien is er een kleine luchthaven gebouwd en vertrekken er in het hoogseizoen twee wekelijkse vluchten vanuit Kaapstad en Johannesburg. De situatie is aan het veranderen. En het beschermen van dit juweel, mocht het toerisme de komende jaren toenemen, wordt nog belangrijker. Sinds een paar jaar mobiliseren de ongeveer 4.500 inwoners van het kleine Britse protectoraat, die zeer gehecht zijn aan hun natuurlijke erfgoed, zich om hun eiland te beschermen, met steun van hun regering. In 2016 werd een AMP opgericht, inclusief de zone van 200 zeemijlen rond het eiland, om het verbod op vissen voor buitenlandse schepen, dat al bijna 40 jaar geldt, te versterken. Alleen ambachtelijke lijnvisserij, beoefend door de lokale professionals, is toegestaan. Men kan zich dan ook gemakkelijk voorstellen hoe belangrijk goed toeristisch beheer zal zijn..
.
De mariene hulpbronnen van heteiland evaluerenleVandaag de dag nemen wetenschappelijke missies toe om de lokale fauna en flora beter te begrijpen. En met het oog op duurzame ontwikkeling beginnen de mariene hulpbronnen van het eiland geanalyseerd te worden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de geelvintonijnen, waarvan met name de bewegingen worden bestudeerd. « Door bepaalde dieren te markeren met tags, maar ook door een antibioticum te injecteren dat als biomarker werkt op het niveau van de otolieten, legt Alexandra uit, kunnen weéwaardevolle informatie verzamelen wanneeréze worden’gevangen, zoals hun groeisnelheid en hunêché. De eerste studies lijken aan te geven dat de tonijnen relatief sedentair zijn, wat zal leiden tot een betere beheersing van de visbestanden. Andere programma’s betreffen de langoesten, âge. De eerste studies lijken aan te geven dat de tonijnen relatief sedentair zijn, wat zal leiden tot een betere beheersing van de visbestanden. Andere programma’s betreffen de langoesten,. Les premières études semblent ainsi indiquer que les thons sont relativement sédentaires, ce qui permettra une meilleure gestion des stocks halieutiques. D’autres programmes concernent les langoustes, Palinurus equinatus, en een soort kreeft, Scyllarides obturus, die endemisch zijn voor de drie Britse protectoraatseilanden in de Atlantische Oceaan: Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha. Het gaat erom te bepalen hoe de populaties zich vernieuwen en wat hun bewegingsgebied is. Het idee is opnieuw om het juiste evenwicht te vinden tussen economische hulpbronnen voor de lokale vissers en het behoud van de biodiversiteit. « Blue Belt », een programma van het Verenigd Koninkrijk in samenwerking met de Blue Marine Foundation, probeert op zijn beurt eenheid te geven aan de beschermde mariene gebieden van de Britse eilanden in de Zuidelijke Atlantische Oceaan..
.
Een voortplantingsplek voor walvishaaien?« De walvishaaien, legt Alexandra uit, zijn massaal aanwezig tussen oktober en maart, enémen weet niet precies waarom ze zich verzamelen. Maar, h’et is in ieder geval de enige plek ter wereld waar’er evenveel mannetjes als vrouwtjes zijn. Men vermoedt dus datù ze misschien hierheen komenâom zich voort te planten.’Dêes te meer omdat, zelfs als er geen beelden zijn, er twee getuigenissen van eilandbewoners zijn die het hebben over paringen.à Hier, vertelt Alexandra, « worden al jaren w isselvallige bijeenkomsten regelmatig waargenomen door het marine team van het Saint Helena National Trust, met inéfebruari 2019 een recordverzameling van 80 individuené. Omdat ze genetisch onderscheiden zijn van andere populaties, wordt er momenteel een foto-identificatiecatalogus ontwikkeld. Het bevat momenteel iets meer dan 277 individuen. Een programma wordt ook uitgevoerd door het Georgia Aquarium in Atlanta en Dr. Alister Dove, specialist van de soort, in samenwerking met het St Helena National Trust (SHNT), om hun gedrag beter te begrijpen. Vorig jaar onthulde hij, ondersteund door Cameron Perry, zijn promovendus, tags op 5 individuen om hun bewegingen te volgen. Hij hoopt ze ook te voorzien van camera’s op de rugvin, in de hoop de paring te filmen, wat een primeur zou zijn!èWalvishaai uitgerust met een cameratag op zijn rugvin. Het zal 20 uur aan waardevolle beelden van zijn intieme leven opnemen voordat het vanzelf loslaat. © Alexandra Childs en Rémi Demarthon / Fathom Pictures[/caption]és par l’équipe marine du Saint Helena National Trust avec, en février 2019, un rassemblement record de 80 individus». Etant génétiquement différents d’autres populations, un catalogue de photo-identification est actuellement en cours d’élaboration. Il compte pour l’instant un peu plus de 277 individus. Un programme est également mené par le Georgia Aquarium d’Atlanta et le Dr Alister Dove, spécialiste de l’espèce, en partenariat avec le St Helena National Trust (SHNT), pour mieux connaître leur comportement. L’an dernier, secondé par Cameron Perry, son doctorant, il a notamment fixé des tags sur 5 individus pour suivre leurs déplacements. Il souhaite aussi pouvoir les équiper de caméras fixées sur la dorsale, en espérant avoir la chance de filmer un accouplement, ce qui serait une première !
.
Rond het eiland zijn er ongeveer honderd duikplekken in kaart gebracht door de twee lokale centra: talloze wrakken, grotten, steile wanden… Bevolkt door een fauna die overal aanwezig is en die, afhankelijk van de seizoenen, een paar verrassingen biedt. De voortplanting van de vlindervissen, in februari, is daar één van. « De nieuwuitgekomen juvenielen worden dan in duizenden geteldé, vertelt Alexandra. éheb meegemaakt dat, raconte Alexandra. Ik’is de bliké »
En janvier et en février, il n’est pas rare d’observer les tortues vertes en période de reproduction sous l’eau ou en surface depuis le bateau. Une population de dauphins tachetés pantropicaux, respectée des pêcheurs, a également élu domicile au large de Jamestown, la capitale. Extrêmement joueurs, ils gratifient parfois les bateaux de plongée de sauts spectaculaires. De juin à décembre, même si on les croise rarement en plongée, les baleines à bosse croisent au large. Des requins marteaux solitaires, eux aussi, fréquentent les eaux de l’île et l’on voit fréquemment, depuis le bateau, leurs ailerons affleurer en surface. La vie est foisonnante, omniprésente.
.
.
Soorten dieèendemisch, in de zee enéop het land à Elk jaar worden nieuwe vissoorten ontdekt op de riffen rondom het eiland, waarvan er meer dan twintig endemisch zijn, zoals de rombou van Sint-Helena (), de stekelvissen met spitse neus van Sint-Helena (), de stekelvissen met spitse neus van Sint-Helena (en de beroemde vlindervissen van Sint-Helena (en de beroemde vlindervissen van Sint-Helena ( ), die werkelijk het symbool van de mariene fauna van het eiland zijn. Maar er zijn ongetwijfeld nog veel van deze soorten te identificeren en te catalogiseren.), die werkelijk het symbool van de mariene fauna van het eiland zijn. Maar er zijn ongetwijfeld nog veel van deze soorten te identificeren en te catalogiseren.De stekelvis met spitse neus van Sint-Helena is een van de endemische soorten van het eiland. © Alexandra Childs en Rémi Demarthon / Fathom Pictures.
.De zeevogels, zij profiteren ook van de rust van Sint-Helena en de uitgestrektheid van de oceaan binnen hun bereik, zijn overal. Jan-van-genten, sterns, ook witte staartvogels en noddi’s. Verschillende studies zijn nu aan de gang, met name over de stormvogels van Castro die het eiland bevolken. » Het zou’gaan om’een ondersoort,èdie endéemisch is,legt Alexandra uit, die zich zou hebben gedifféferentieerdée d’van andereèverwante soorten à door isolement.’« . Om de voortplanting van de vogels te bevorderen, gaan ze zelfs zo ver dat ze hen onderkomens aanbieden! ». Pour favoriser la reproduction des oiseaux, on va jusqu’à les aider en leur proposant des abris !
.
.Alexandra en Rémi brachten zes weken door ter plaatse en de beelden die ze hebben teruggebracht getuigen van een nog steeds behouden biodiversiteit. » Wat wij willen laten zien vandaag’met onze documentaire, concluderen zij, c’is vooral het buitengewone conserveringswerk dat kan êworden uitgevoerdé door een zeer kleine bevolking, zonder veel middelen, op een zeer klein grondgebied. C’het is een boodschap van’hoop voor de beschermingévan onze planeet met een geladenète. »
Une îgeschiedenis.ée d’GeschiedenisOntdekt door de Portugezen aan het begin van de 16e eeuw, werd het kleine eiland, een tussenstop op de zeewegen van de Zuid-Atlantische Oceaan, sindsdien begeerd door velen! De grote rijken, voornamelijk aangetrokken door de zoetwaterbronnen, hebben lang om het kleine landje gevochten. En de introductie van gedomesticeerde dieren, inherent aan elke kolonisatie, zoals geiten, katten en ratten, heeft geleid tot het uitsterven van sommige inheemse soorten. In de loop van de geschiedenis heeft het vervolgens veel beroemde gasten verwelkomd: na de nederlaag van Waterloo bracht Napoleon I er de laatste jaren van zijn leven door, zes jaar ballingschap voor de gevallen Keizer die in 1821 op het eiland stierf. Het verwelkomde ook Charles Darwin tijdens zijn naturalistische zoektocht, en in 1967 deed Jacques-Yves Cousteau er met de Calypsoaan tijdens de expeditie beschreven in Maatjes van de zeeée.
.
.
Een regenwoudêHet grootste deel van de 122 km² van het eiland is bedekt met winderige en vrij dorre vlaktes, omgeven door hoge kliffen waarop zeevogels nestelen. Maar in het hart van Sint-Helena beslaan de 81 hectare van het Diana’s Peak Park een regenwoud dat ooit bijna het hele oppervlak bedekte. Vaak bedekt met wolken, bereikt het een hoogte van 823 meter, en er zijn talloze plantensoorten, waaronder bedreigde endemische varens. Het is ook daar dat men kan ontdekken wat de zeldzaamste pissebed ter wereld zou zijn, de gele stekelige pissebed.De pluvier van Sint-HelenaLe pluvier de Sainte-HélèneVan de zes endemische landsoorten vogels die het eiland bevolkten, heeft er slechts één overleefd: de pluvier van Sint-Helena, waarvan er aan het einde van de jaren 90 nog maar enkele tientallen individuen over waren. Maar de inspanningen van de bewoners en autoriteiten hebben hun vruchten afgeworpen aangezien de populatie nu 545 volwassenen bedraagt! Elk jaar, in januari, worden de beschermde gebieden gecontroleerd en worden tellingen uitgevoerd door leden van de NGO Saint Helena National Trust en door vrijwilligers, hetgeen getuigt van de onvoorwaardelijke inzet van de eilandgemeenschap voor het behoud van haar natuurlijke erfgoed..
Praktisch
Er zijn momenteel twee duikcentra op het eiland:Dive Saint Helena et Sub Tropic Adventures.Duiken voor alle niveaus. Snorkelen wordt ook aangeboden.Toeristenbureau van Sint-Helena.Watertemperatuur: van 19 °C tot 25 °C.
Beste zichtbaarheid: rond 40 meter, tussen december en mei.
Het eiland is bereikbaar vanuit Zuid-Afrika met de maatschappij Airlink.
Isabelle Croizeau