Met zijn naam afkomstig van zijn vinnen die op vleugels lijken, is de koraalduivel (Pterois volitans en Pterois miles), ook wel bekend als vleugelkoraalduivel of schorpioenvis, tegenwoordig een van de invasieve soorten. Endemisch in de Stille en Indische Oceaan (en de Rode Zee voor Pterois miles), heeft hij geleidelijk de Caribische boog gekoloniseerd en is onlangs verschenen in het Middellandse Zeegebied, waar hij de ecosystemen en biodiversiteit bedreigt.
1) Ontsnapt uit een aquarium! Na de doortocht van orkaan Andrew in 1992 langs de kust van Florida, zijn koraalduivels in de Atlantische Oceaan terechtgekomen. De soort wordt nu beschouwd als gevestigd in het Caribisch gebied en is onlangs in de Middellandse Zee verschenen, hoogstwaarschijnlijk aangekomen via het Suezkanaal.2) Invasieve exotische soort: de koraalduivel kan tot 80% van de omliggende lokale soorten vernietigen. Hij behoort tot de categorie van Invasieve Exotische Soorten (IBS), dat wil zeggen een soort die door de mens buiten zijn verspreidingsgebied of natuurlijke verspreiding is geïntroduceerd.3) Vraatzuchtig: de maag van de koraalduivel kan tot 30 keer zijn eigen grootte toenemen, waardoor hij overvloedig kan eten. De prooien worden gevangen door een snelle klap van de uitschuifbare kaak gevolgd door een zuiging. De waargenomen populaties worden steeds groter, sommige individuen kunnen tot 38 cm lang worden.4) Een opmerkelijke verdediging: de strepen op zijn lichaam waarschuwen zijn predatoren voor gevaar. Inderdaad, de koraalduivel heeft 18 stekelstralen op zijn rug-, bekken- en aarsvinnen, elk met een paar gifklieren. Wanneer ze in contact komen met een predator, scheiden ze een neuromusculaire toxine af in het lichaam van het slachtoffer.5) Een niet-dodelijk gif: de koraalduivel kan verschrikkelijke pijnen veroorzaken, verlammingen en ademhalingsmoeilijkheden. Gelukkig is het niet dodelijk voor mensen, bovendien is het gif thermolabiel: de effecten kunnen worden opgeheven door een hittebron.6) Een nachtelijke jager : Pterois volitans jaagt voornamelijk ‘s nachts hoewel individuen ook overdag actief zijn waargenomen. Pas op, ‘s nachts wordt hij vooral aangetrokken door de koplampen van duikers…7) Een snelle verspreiding: koraalduivels zijn al na een jaar seksueel rijp en hun voortplanting vindt ‘s nachts elke 4 dagen plaats. Een vrouwtje kan tot 40.000 eieren leggen die ze in slijm hult dat twee massa’s vormt die vervolgens door het mannetje worden bevrucht.8) De haai, zijn enige potentiële predator: deze soort heeft vrijwel geen predator. Alleen haaien kunnen hen als potentiële prooien herkennen, maar benaderen hen van nature niet vanwege hun vreemde uiterlijk. Sinds 2011 proberen teams van mariene parken op verschillende Caribische eilanden haaien te trainen om de invasieve vis te eten.9) Een eetbare vis: om hun verspreiding tegen te gaan, worden vergunningen aan duikers verleend om ze met harpoenen te doden. Deze vis is namelijk eetbaar, en restauranthouders worden sterk aangemoedigd om hem aan hun menukaart toe te voegen.10) Een robot, de ultieme oplossing? Onderzoek heeft een dichtere aanwezigheid van koraalduivels op 200 meter diepte aangetoond. Een prototype van een robot die koraalduivels vangt werd daarom in 2015 geïntroduceerd en bevindt zich momenteel in de testfase. Het programma RISE (Robots in Service of the Environment – Robots ten dienste van het milieu – https://www.robotsise.org/), een onafhankelijke non-profitorganisatie, heeft wetenschappers, allemaal vrijwilligers, ingeschakeld om ROV’s (op afstand bediende onderwatervoertuigen) te ontwikkelen. Een van de eerste twee prototypes is uitgerust met een harpoen; het tweede model elektrocuteren de koraalduivel met behulp van een robothand met twee metalen elektroden.
https://vimeo.com/410113089Waar kun je hem tegenkomen? De koraalduivel bevindt zich voornamelijk in de Indische en Stille Oceaan, de Rode Zee en het Caribisch gebied.
Lisa Ferré