Alban Michon: expeditie Arktic, 2000 kilometer alleen

Begin maart zal Alban Michon zich voegen bij het ijs van de Arctische regio en het Inuit-dorp Kugluktuk voor een solo-expeditie die hem na een tocht van bijna 2000 kilometer naar Resolute Bay zal brengen. Voor zijn vertrek deelt hij zijn voorbereidingen, maar ook zijn dromen als avonturier en zijn zorgen..

Tekst: Isabelle CroizeauFoto’s: Andy Parant(Vind dit artikel in nummer 8 van ‘Plongez !’)In je eentje de Arctische regio oversteken is het equivalente op het land van grote oceaanovertochten, maar bij -45°C… Net als op zee kan alles na een paar dagen stoppen, een ongeluk, een grote onverwachte gebeurtenis, een gedenkwaardige storm. Om de kans te vergroten om het avontuur tot het einde te brengen, mag er in geen enkel klein detail iets aan het toeval worden overgelaten. Je moet anticiperen, de kleine problemen en grote obstakels met dezelfde vastberadenheid voorstellen, omdat in deze streken een incident snel het einde van de reis kan betekenen.

Een oceaanrouter om hem te begeleiden

Het is Michel Meulnet die zijn gids zal zijn. Oceaanrouter, hij heeft namelijk samengewerkt aan wereldomzeilingen met een catamaran, de Route du Rhum en de Transat Jacques Vabre. Hij heeft ook bemanningen met de roeiboot, in kite of kajak over alle zeeën van de wereld ‘gerouteerd’. En hij kent deze regio van het hoge noorden van Canada goed omdat hij daar met name alpinesjoelers heeft begeleid, die met zeilboten dichterbij de toppen van hun dromen kwamen. Het is aan hem om dagelijks alle noodzakelijke gegevens aan Alban door te geven voor zijn voortgang: temperatuur, kracht en richting van de wind, maar ook de staat van het ijs, om samen de snelste maar ook veiligste route te kiezen. Hij is ook al ruim voor het vertrek van Alban begonnen met werken, door de statistieken van de afgelopen jaren te bestuderen om trends te ontdekken, hoewel ook hier niets vaststaat.  » En dat is wat het interessant en motiverend maakt, legt hij uit, weten dat niets ooit zeker is, dat je moet anticiperen, de route moet wijzigen indien nodig « . Michel houdt een constante wachtdienst en kan, buiten hun dagelijkse afspraak per satelliettelefoon, Alban bereiken in geval van een plotselinge weersverandering.

Een eindeloze training in de bergen van Tignes

Het is op de gletsjers rond het skioord Tignes dat de avonturier zich voorbereidt om de lange uren van inspanning te doorstaan, zijn sleeën te hanteren, maar ook om de ijzige nachten van de Arctische regio te overleven. Beschut tijdens zijn rusturen door een simpele tent, moet hij dagelijks aanzienlijke inspanningen leveren. Afhankelijk van de weersomstandigheden is hij van plan om op de beste dagen 10 uur vooruitgang te boeken, maar hij kan dit halveren indien de omstandigheden te slecht zijn. Wekenlang volgde hij, naast het hardlopen dat hij het hele jaar door doet om in vorm te blijven, een specifiek voorbereidingsprogramma, samengesteld door Benestar France, een van zijn partners in het avontuur. En met zijn kompaan de fotograaf Andy Parant, raakte hij gewend aan het gebruik van zijn duikuitrusting onder het ijs van de bergmeren.
Voeding speelt ook een belangrijke rol: tijdens de hele expeditie moet Alban zijn dagelijkse rantsoen aanzienlijk verhogen.  » Maar in het begin, legt hij uit, is het vaak moeilijk om voldoende te eten, en behalen we niet de 5000 tot 5500 calorieën die in deze omstandigheden nodig zijn.  » Daarom zijn de eerste dagen bijzonder zwaar: het lichaam moet enorme inspanningen leveren en zich zonder voldoende brandstof aanpassen aan een moeilijke omgeving! Maar eenmaal gewend, is het ‘s ochtends muesli in enorme hoeveelheden, gedurende de dag graanrepen, gedroogd fruit, chocola, tussendoortjes en een echte maaltijd ‘s avonds, lekker warm onder de tent. « Je moet overdag stoppen voorkomen, verduidelijkt Alban, alles is vermoeiend, in de kou waterijs smelten om te koken is een echte energie-uitgave, het is niet mogelijk… »

Een project dat drie jaar geleden is ontstaan

« Alleen vertrekken was een droom die ik al lang had « , vervolgt Alban. Bij zijn terugkeer uit Groenland in 2012 (naschrift: na de expeditie Under the Pole 1 in 2010), had hij deze wens al maar geen echt project voor ogen, en deed het rustig aan. Tot hij een paar maanden later, in een reportage van Christophe Cousin uitgezonden op Thalassa, een groep Chinese miljardairs ontdekte die champagne dronken op het pakijs van de Noordpool, afgezet door een nucleaire ijsbreker, daar waar het zes jaar daarvoor een erg zware tocht was geweest!  » Ik had een ingeving, herinnert hij zich, ikdacht dat onze poolwereld nooit meer hetzelfde zou zijn, dat deze expeditie haar betekenis zes jaar later had verloren en niet meer mogelijk zou zijn. Het is nodig om haar ruwe schoonheid te tonen voordat ze verandert, haar delen kan sterker zijn dan elke politieke toespraak.  » Uit deze twee wensen – alleen vertrekken en als ‘ambassadeur’ van de Arctische regio fungeren – is het project Arktic geboren.  » Alles begint bij het ijs, benadrukt Alban, het vertelt de geschiedenis van onze planeet, heeft invloed op de rest van de oceanen, en daarmee op het klimaat, en ik wil mensen raken door hen de schoonheid ervan te laten zien, zelfs als de poolwereld aan het veranderen is.  »

Slapen met zijn rebreather

Met toerski’s aan zijn voeten trekt Alban achter zich twee pulkas, elk met ongeveer 100 kilo aan materiaal geladen. En als hij heeft gekozen voor twee sleeën in plaats van één, is dat in voorbereiding op de moeilijkste passages, wanneer het nodig is om de ski’s uit te trekken, te duwen, te trekken, of juist over vrije wateroppervlakken te klimmen: zijn twee sleeën kunnen dan, aan elkaar vastgemaakt, drijven en voor enkele tientallen of honderden meters het noodmiddel worden dat een enorme omweg vermijdt. Wanneer een regelmatige maar gematigde wind waait, en de oplopendheid het toelaat, kan Alban rekenen op een kitezeil, waarmee hij voor een paar uur zijn inspanningen kan sparen en overdag een grotere afstand kan afleggen.
Alban plant om een tiental duiken tijdens zijn reis uit te voeren.  » Hoewel het niet strikt genomen een duikexpeditie is, omdat het mijn passie en mijn DNA is, kan ik me niet voorstellen om niet het water in te gaan!  » Maar alleen en zonder ondersteuning, bij temperaturen dichtbij de -50°C, moet hij uiterste voorzichtigheid betrachten. Michel Meulnet zal hem de mogelijke weervensters aanwijzen, wanneer hij zeker is om de volgende dag een hele dag zonder wind te kunnen profiteren. Deze nachten voor elke duik plant Alban om met zijn rebreather in zijn slaapzak te slapen, om het warm te houden! Na een welverdiende uitslaper om fit te zijn, een stevige maaltijd om calorieën op te slaan, kan hij beginnen met het opzetten van zijn duiksite (zie kader). In totaal verwacht hij minstens drie uur voorbereiding voor elke duik. Elke onderdompeling zal waarschijnlijk niet langer dan drie kwartier duren, tot maximaal zes meter diep omdat hij op puur zuurstof duikt. Alban neemt de kleinste en stevigste van alle rebreathers mee, de M.O.D.E, geleverd door de fabrikant Aqua Lung. Zonder een vaste basis, slechts uitgerust met een tent, is het ondenkbaar om het onderhoud te regelen.  » Er was dus een lichte, betrouwbare machine nodig, zonder elektronische componenten « , legt Alban uit.

Duikprotocol met betrekking tot beren

Duiken om het ijs te bestuderen

Tijdens het duiken en aan land moet Alban nuttige informatie voor de onderzoekers verzamelen. Onder water zal de toestand van het ijs zijn aandacht trekken. Het doel is om het te analyseren om de samenstelling ervan te bepalen. Is het samengesteld uit eenjarig of meerjarig ijs? Informatie die zal helpen om beter te begrijpen hoe deze beroemde Noordwestelijke Passage aan het evolueren is. Aan land moet hij regelmatig de sneeuwdiepte meten. Zoveel waardevolle informatie om de impact van klimaatverandering op de poolgebieden te evalueren. Want hoewel er al metingen in de regio zijn uitgevoerd, met name door het Noorse poolinstituut, dateren deze van meerdere jaren geleden. Bovendien waren ze willekeurig, nooit op zoveel punten en gedurende zo lange tijd uitgevoerd. Ze vergelijken met de huidige werkelijkheid zal daarom interessant zijn, met als doel de kennis over de klimaatveranderingen in de regio te vergroten. Waardevolle informatie, gezien het belang van de poolgebieden in de wereldwijde regulatie van de oceanen. Alban Michon uitgerust om bestand te zijn tegen de kou onder water. De temperatuur kan -1,6°C bereiken. © Andy Parant

Een onderwateropname in het midden van nergens

Om de waardevolle beelden terug te brengen die bij de terugkeer een film en een boek over de expeditie mogelijk maken, is fotograaf Andy Parant van plan Alban enkele dagen te ontmoeten: « ik vertrek op expeditie parallel aan de expeditie ». Het idee is om sporadisch aanwezig te zijn, om de geest van de solitaire reis van Alban niet te veranderen. Het is dus aan het begin van het avontuur, en vervolgens tijdens de twee geplande bevoorradingspunten, dat Andy normaal gesproken bij hem moet komen: de eerste keer met een onderwatercameraman, om de beelden aan te vullen die Alban zelf zal maken tijdens elk van zijn duiken, de tweede keer met een andere teamgenoot. Maar ook hier is niets vastgelegd: de voortgang van Alban is afhankelijk van de wind, maar ook van het reliëf. « We weten niet waar, wanneer of hoe we hem kunnen ontmoeten, legt de fotograaf uit, we weten niet eens of we met de sneeuwscooter of hondensleeën zullen reizen, hoewel we de voorkeur geven aan deze laatste optie! ».

Bijna alleen op de wereld gedurende drie maanden

Behalve tijdens deze geplande « ontmoetingen » met Andy, zal Alban alleen zijn. Hij zal dus een uitgebreide medische kit meenemen en is voorbereid om met noodsituaties om te gaan. « Ik train mezelf om mezelf te hechten, legt hij enkele weken voor zijn vertrek uit, op kippenpoten wanneer ik geen varkenspoot kan vinden! » Omdat niemand hem snel te hulp kan komen, maar ook omdat hij vooral niet zou willen opgeven vanwege een paar hechtingen of een ander beheersbaar medisch probleem. In preventie heeft hij ook de staat van zijn tanden laten controleren, met röntgenfoto’s, een bloedonderzoek, evenals een inspanningstest en een controle door de osteopaat laten uitvoeren. Aan de achterkant zijn verschillende artsen bij de hand, om hem op afstand, in geval van een « probleem », de juiste stappen, de mogelijke opties aan te geven, om samen met hem te beslissen of hij kan doorgaan of moet stoppen. Elke twee of drie dagen is het de bedoeling om zijn vriend Vincent Berthet – zijn referentie, zoals hij hem noemt – te bellen via satelliettelefoon: Vincent kent de polaire wereld perfect en zal hem indien nodig kunnen begeleiden bij de te nemen beslissingen. Hij is dus alleen, maar niet helemaal. « Maar dat maakt me niet bang, merkte hij op, zelfgekozen eenzaamheid is heel anders dan opgelegde eenzaamheid. »
Voordat hij vertrok, vertrouwde Alban ons toe: « ik weet dat ik binnen drie dagen kan terugkeren, maar dat hoort bij het spel en dat accepteer ik ». Niet alles onder controle hebben, de term avontuur zijn volle betekenis teruggeven, die vaak misbruikt wordt, is ook de boodschap van deze reis. Proberen, met nederigheid, een weg te banen in een ongerepte natuur, eenzame navigator in een oceaan van sneeuw en ijs.

Gedurende 3 maanden zal Alban Michon alleen zijn, een eenvoudige tent zal hem beschermen tegen de extreme temperaturen van de poolnachten. Om alleen in geval van verwonding hechtingen te kunnen zetten, heeft hij zichzelf getraind te hechten op kippenpoten. © Andy Parant