Een bevoorrechte plaats voor het onderwaterleven, geklasseerd op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, het rif van Tubbataha, in de Filipijnen, is een uitzonderlijk biodiversiteitssanctuarium. Het werd onlangs onder de aandacht gebracht door het Oceanografisch Museum van Monaco via een foto-expositie en een documentaire. David Doubilet, iconische Amerikaanse fotograaf van National Geographic – wiens foto’s in het museum worden tentoongesteld – viel voor de charme van dit paradijselijke hoekje. Duik erin! heeft hem ontmoet:
Wat maakt het rif van Tubbataha zo bijzonder?Gelegen midden in de Suluzee, profiteert het rif van Tubbataha direct van enorme stromingen die indrukwekkende hoeveelheden plankton aanvoeren: in dit plankton vind je larven, eieren, alles wat in de voedselketen komt en dus alles wat veel vissen aantrekt. Het rif zelf is geïsoleerd, moeilijk bereikbaar voor mensen, een waar ruwe diamant.Waarom is het een paradijs voor duikers?Er zijn diepe steilwanden, het rif is buitengewoon rijk, de gorgoonvelden zijn immens, waarschijnlijk de mooiste ter wereld en het water is doorgaans zeer helder. Er zijn schoonmaakstations, gezonde koralen, het is een intens mooie ervaring voor een duiker en het is een gebied waar het leven zeer geconcentreerd is. Elke duik is een kostbaar moment.Wat zoek je als fotograaf op deze uitzonderlijke locatie?Je moet je aan de kant van de opening van het rif posten… een verrassingsparade ontvouwt zich dan voor onze ogen: daar zijn de marmeren roggen, daar is een walvishaai, en dan nog een walvishaai, dan een tonijn van 100 kg, dan nog een tonijn van 100 kg, dan een adelaarsrog, dan een gigantische school barracuda’s, dan een grote school van die prachtige plataxen die, wanneer ze zich in het donkere water van de diepte bewegen, de lichte zonnestralen vangen en deze reflecteren als gouden munten… Voor een fotograaf is het een absoluut fabelachtige plek. Er is overal zoveel leven dat je niet weet waar je moet staan, of waar je je moet bevinden en waar je je camera moet plaatsen.Zijn de ondergronden in andere regio’s van de Filipijnen vergelijkbaar met het rif van Tubbataha?Tubbataha is slechts een van de vele buitengewone plaatsen in de Filipijnen, elke hoek van dit land is anders, elke regio is uniek: er zijn 7000 eilanden, locaties waar je tuinalen kan zien, andere waar je dwerghaai kan zien, je kan enorme scholen vissen zien, riffen… Het is echt een buitengewoon land voor een fotograaf, een duiker. Maar het zijn niet alleen de dieren en de riffen die interessant zijn, maar hoe 120 miljoen mensen moeten zorgen voor het meest rijke koraal ter wereld! Zij hebben de verantwoordelijkheid over een unieke biodiversiteit, ik geloof niet dat er nog zo’n plek is in de wereld.
Hoe bent u in Tubbataha terechtgekomen?Ik heb het geluk er twee keer te zijn geweest, met Marissa Floirendo, een briljant onderwaterfilmster en Maria-Teresa Lara, ook bekend als « Tet », een fotograaf met een ongelooflijke toewijding aan haar werk, met een heldere, zuivere en unieke blik. We ontmoetten elkaar in Antarctica waar ik een onderwerp voorbereidde voor de National Geographic, zij nodigden me uit naar de Filipijnen om hun paradijs te ontdekken. Ze wijdden een boek aan deze magische plek » Tubbataha: een nationale schat » en vroegen me de inleiding te schrijven, het was een eer, ik vond het geweldig dit stuk te schrijven. Sindsdien zijn we zeer goede vrienden geworden: duiken, waar het ons ook ter wereld brengt, creëert sterke vriendschapsbanden die net zo mooi en diep zijn als de oceaan.
Een unieke plek om te beschermen
Om deze site te beschermen tegen ecologische en milieubedreigingen, zijn er beschermingsmaatregelen genomen. Het natuurpark van Tubbataha herbergt 72% van de koraalsoorten die in de oceanen van de planeet voorkomen. Het is het grootste beschermde mariene gebied van het land, een toevluchtsoord waar zeeschildpadden, haaien en vogels een thuis vinden. Vissen is daar verboden en de parkwachters communiceren met de lokale bevolking en toeristen om hen bewust te maken.
In 2016 startte het oceanografisch instituut van Monaco een expeditie in de wateren van Tubbataha, waar prins Albert II van Monaco actief aan deelnam. De leden van de expeditie konden zich realiseren hoe kwetsbaar dit geïsoleerde juweel is, dat desondanks te maken heeft met het aanspoelen van veel afval dat door de oceaan op zijn stranden en in de heldere wateren van het beschermde mariene gebied wordt gebracht. Deze expeditie had twee hoofddoelen:
– Bakens plaatsen op twee schildpadden om hun verplaatsingen gedurende het jaar en hun gewoontes te volgen, om zo hun bescherming te helpen. Een partnerschap op lange termijn tussen het instituut en het park van Tubbataha.
– 360° video’s maken van de zeebodem om deze aan de lokale bevolking te tonen en hen de rijkdom van de koralen waarvan zij de beheerders zijn, te laten ontdekken.
Een unieke documentaire
Uit deze expeditie vloeit een documentaire voort,Koraal, het hart van de oceaan,die het avontuur van de prins en het team van het oceanografische instituut volgt. Het werd op 27 juni voor het eerst vertoond in Monaco en zal gedurende de zomer vanaf 8 juli in het oceanografisch museum aan het publiek worden gepresenteerd.
Grote foto’s gemaakt in Tubbataha door David Doubilet, zijn partner Jennifer Hayes en Maria-Teresa Lara zijn te zien op de muren van de projectiezaal.
Margot Harty