Frustratie of bevrijding, het opstijgen naar de oppervlakte is een cruciaal moment tijdens je duiken. Met een beetje oefening zul je ontdekken dat het goed beheersen van deze opstijging niet zo ingewikkeld is! Je zult snel merken dat je in staat bent om met de vinnen in je neus op te stijgen.
De opstijging: een belangrijk moment
De opstijging is essentieel omdat de dalende druk de afvoer van de tijdens de verkenning in je lichaam opgebouwde stikstof veroorzaakt. Tegelijkertijd nemen de gasvolumes in de luchtige holtes toe. Het is dus cruciaal om een regelmatige en schokvrije opstijgsnelheid aan te houden, begeleid door een ruime ventilatie, om decompressieongevallen en barotrauma aan oren, sinussen of longen te voorkomen.
Oriëntatiepunten gebruiken
Om je opstijgsnelheid te kunnen schatten, gebruik alle beschikbare oriëntatiepunten, of deze nu vast of bewegend zijn. Een van de beste referentiepunten, altijd effectief, zelfs bij nul zichtbaarheid, is de luchtbel. Tijdens het uitademen ontsnappen er een reeks luchtbellen uit je automaat. De kleinste belletjes, vergelijkbaar met die in champagne, stijgen ongeveer 15 meter/min. In plaats van alle luchtbellen te volgen, kies je er een en concentreer je je daarop totdat zij van grootte verandert. Als je omhoogkomt zonder deze in te halen, is je snelheid adequaat. Als je iets onder deze snelheid zit, is dat geen probleem, zolang je duikcomputer een snelheid van 10 meter/min aanbeveelt. Zorg ervoor dat je niet stilhangt of afdaalt. Andere visuele referentiepunten kunnen een drop-off, onderwaterreliëf, een duikcomputer of diepmeters zijn, evenals de boot aan de oppervlakte of je duikleider, die je hoofdindicator van snelheid is.
Fijnslijpen van je gevoelens
Als je eenmaal comfortabel bent, concentreer je dan op je gevoel. Bijvoorbeeld, de lucht die in het middenoor wordt geïnjecteerd, zet uit, wat een zacht knisperen veroorzaakt, wat normaal is. Als je oren fluiten, kun je te snel omhoog gaan. Omgekeerd, als je een verhoogde druk voelt, betekent dit dat je naar beneden gaat. Om dit te verhelpen, grijp je de lijn, stop je het dalen en stijg je rustig op, hand over hand. Laat je zintuigen spreken. Bij het duiken in warm water zonder pak, let op het water dat over je huid glijdt en de bewegingen van je haren, of ze nu vastzitten of zweven. Herhaal deze concentratie-oefeningen regelmatig, zelfs met gesloten ogen.
Gebruik de longballast
De longballast is essentieel: het dient zowel als versneller als rem. Om van de bodem op te stijgen, neem je een grote teug lucht terwijl je ervoor zorgt dat je evenwicht correct is. Indien nodig, blaas je je trimvest op om je drijfvermogen aan te passen of geef je enkele slagen met je vinnen om de opstijging te beginnen. Onderweg naar de oppervlakte controleer je je snelheid door je adem te moduleren. Als je niet kunt vertragen, ontlucht dan je vest. Anticipeer op bewegingen, want de traagheid in het water is aanzienlijk. In het algemeen, vermijd om te veel te zwemmen, omdat je al door Archimedes naar de oppervlakte wordt geduwd. Forceren op je opstijging kan leiden tot ademnood of, erger nog, tot een panische opstijging.
Beheers je trimvest
Zonder beheersing is kracht nutteloos. Je moet met je ogen dicht toegang kunnen krijgen tot je luchtontluchtingen, anders riskeer je te snel omhoog te gaan. Om op te stijgen, gebruik je zowel de snelle luchtontluchting met kleine stapjes als de langzame ontluchting op een evenwichtige manier. Het is aan te raden om de reflex van de hoge snelle ontluchting te hebben, altijd effectief in verticale positie, waarbij je kleine drukjes van een seconde gebruikt. Voor de langzame ontluchting, laat je regelmatig de lucht ontsnappen, terwijl je goed je arm omhooghoudt om te voorkomen dat de lucht vast komt te zitten. Onthoud dat een snelle stijging gevaarlijk kan zijn en niet voldoende is om je te stoppen; daarom is de snelle ontluchting essentieel. Als je te veel lucht hebt ontlucht, blaas niet opnieuw op! Gebruik in plaats daarvan de lijn of zwem zachtjes om te voorkomen dat je afdaalt. Belangrijk: je moet in staat zijn om een stop te maken op -3 m, met een leeg trimvest en nul drijfvermogen. Dit criterium helpt je om je gewicht aan te passen.
Oefenen
Oefen je handelingen met de trimvest, zittend op het droge, met je ogen gesloten of terwijl je een masker draagt, om automatisme te ontwikkelen. In het water, laat je handen op de lijn glijden met de juiste snelheid terwijl je observeert, om tastbare en visuele sensaties te associëren. In open water volg je je gids door de kleine bellen te observeren: kies er een, wijs deze aan en volg deze een paar meter voordat je naar een andere overgaat. Beneden, op het zand, werk aan je balans met de longballast om je opstijging beter te beheersen. Bij nul drijfvermogen, adem diep in en observeer de bodem die zich verwijdert om een idee te krijgen van je snelheid. Blaas lichtjes na ongeveer 50 cm te zijn opgestegen en voel het afremmen door je uitademingen en de traagheid.
Welke snelheid?
De duiktabellen raden een opstijgsnelheid van 15 tot 17 meter/min aan, terwijl de meeste duikcomputers zijn geprogrammeerd tussen 10 en 12 meter/min. Dit betekent dat je met de tabellen elke 4 seconden een meter stijgt en met een computer elke 5 tot 6 seconden. Na een stop, stijg je op een lagere snelheid van 6 meter/min, oftewel een meter elke 10 seconden! Het is onnodig een veiligheidsstop te maken na een te snelle opstijging, omdat dit contraproductief kan zijn. Neem je tijd! Houd deze waarden in gedachten om je snelheid beter te beheersen tijdens de training en optimaal te profiteren van je duiken.
Dit artikel, oorspronkelijk geschreven door Antoine Mettra voor de papieren editie van PLONGEZ!, is aangepast voor het web.
Illustratie © Franck Girelli.